Namaz kul ile Allah arasında bir bağ ve buluşmadır. Namaz kalbin kuvvet aldığı, ruhun Allah’a bağlılığını hissettiği, nefsin dünya hayatının değerlerinden daha üstün değerler bulduğu manevi bağdır. Namaz günümüzde dahi Allah yolunun yolcuları için bir azık, sahrada susuz kalmışlar için bir pınar ve bütün ümitlerin bittiği yerde bir ümit kaynağıdır. Bu kaynak, her mü ‘minin elini uzatabileceği bir hazine olarak devam edip gitmektedir.

Cemaatle namaz kılmanın fazileti:

Ebu Hureyre’den rivayet edildiğine göre Rasûlullah  sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu;

“Kişinin cemaatle beraber kıldığı namazı, evinde ve çarşısında tek başına kıldığı namazdan  yirmi beş  kat(daha hayırlı)dır.

Bunun sebebi kişi abdest aldığında abdestini güzelce alırsa, daha sonra sadece namaz için mescide doğru çıktığında attığı her adımıyla bir derece yükselir ve bir hatası silinir. Daha sonra namaz kıldığında mescidde bulunduğu müddetçe  melekler onun için: ‘Allah’ım ona salat eyle, Allah’ım ona rahmet eyle’ diye dua ederler ve bu kişi namazı beklediği müddetçe  namazdaymış gibidir.” (1)

Osman Bn. Affan (r.a.h)’dan rivayet edildiğine göre Rasûlullah   sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu; “Kim yatsı namazını cemaatle kılarsa gecenin yarısını(ibadetle)ikame etmiş gibidir. Km yatsı ve sabah namazını cemaatle kılarsa gecenin tamamını(ibadetle)ikame etmiş gibidir”. (2)

İbn-i Mesud dedi ki:

“Kim yarına Müslüman olarak Allah’a kavuşmayı arzuluyorsa beş vakit namaz için nida edildiğinde(namazı cemaatle kılmayı) muhafaza etsin. Muhakkak ki Allah, Nebiniz için hidayet yolları kılmıştır. Beş vakit namazı(cemaatle) kılmakta bu hidayet yollarındandır. Şayet, bu kimsenin namazı evde kıldığı gibi sizde namazı(cemaatle değil) evlerinizde kılacak olursanız Nebinizin sünnetini terk etmiş olursunuz. Nebinizin sünnetini bırakacak olursanız delalete düşmüşsünüz demektir. Her kim, abdestini güzelce alıp, daha sonra bu mescitlerden birine namaz kılmak için yola çıksa attığı her adım için kendisine sevap yazılır, derecesi yükselir ve günahı silinir. Doğrusu biz beş vakit namazdan geri kalan kimsenin nifakı bilinen biri olarak düşünürdük. Şöyle ki yürüyemeyen kimsenin dahi kollarına girerek cemaat safına getirilirdi.” (3)

Ebu Derda(r.h)’dan, Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in şöyle buyurduğunu işittim; “Bir köyde ve beldede üç kişi bulunurda cemaatle namaz kılmazlarsa bu kişileri şeytan kuşatır. Sen( ey Ebu Derda) cemaatten ayrılma. Muhakkak ki sürüden ayrılan koyunu kurt kapar.’’ (4)

Ebu Hureyre (r.h)’dan rivayet edildiğine göre, Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu; ‘’İçimden öyle geçirdim ki, namaz için emredeyim de ardından ezan okunsun. Daha sonra birine, insanlara namaz kıldırması için emredeyim, ardından elinde değnek bulunan kimselerle gideyim, namaza gelmeyenlerin evlerini yakayım.’’ (5)

Selefi salihin cemaatle namaz kılma anlayışı

Said b. Müseyyebe derki: Yirmi yıldan beridir müezzin her ezan okuduğunda namaz için mescidde hazır bulunurum.
Hatim el Esam dedi ki: Bir vakit namazı cemaatle kılmayı kaçırdım ve bunun üzerine Ebu İshak el Buhari yalnız benim taziyeme gelmişti, şayet benim çocuğum vefat etseydi onbinden fazla kişi benim taziyeme gelirlerdi, çünkü insanlar nezdinde dinin musibeti, dünya musibetinden daha hafiftir.

Abdullah bin Ömer dedi ki: Babam Ömer hurmalık bahçesine gitmişti. Bahçesinden döndüğünde insanlar ikindi namazını cemaatle kılmışlardı, bunun üzerine babam, inna lillahi ve inna ileyhi raciun, ikindi namazını cemaatle kılmayı kaçırdım ve bu hurmalık bahçemi cemaatle kılmayı kaçırdığım namazın kefareti olarak miskinlere tasadduk ettim dedi.

Cemaatle namaz kılmanın hükmü ve delili;

Ebu Hureyre (r.h)’dan rivayet edildiğine göre, Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem şöyle buyurdu; ‘’İçimden öyle geçirdim ki, namaz için emredeyim de ardından ezan okunsun. Daha sonra birine, insanlara namaz kıldırması için emredeyim, ardından elinde değnek bulunan kimselerle gideyim, namaza gelmeyenlerin evlerini yakayım.’’ (6)

Mezhep imamlarımız zikri geçen hadisten yola çıkarak Cemaatle namaz kılmanın hükmü hususunda ihtilaf etmişler. Hanefi ve Maliki âlimlerine göre; cemaatle namaz kılmanın hükmü Sünnet-i Müekket’dir.

Hanbeli mezhebine göre cemaatle namaz kılmanın hükmü, farzdır. Şafilere göre, cemaatle namaz kılmanın hükmü; İmam Münir’e göre, farz-ı ayındır. İmam Nevevi ’ye göre farz-ı kifaye’dir.
İmam Rafi’ye göre, sünnettir. (7)

————————-

1. Buhari 647; Müslim 649.
2. Müslim 656; Ebu Davud 551.
3. Müslim 654; Ebu Davud 550; Nesai 849; İmam Ahmed 3616.
4. Hadis sahihtir. Ebu Davud 547.
5. Buhari 644; Müslim 651; Ebu Davud 548; İbn Mace 791
6. Buhari 644; Müslim 651; Ebu Davud 548;İbn Mace 791.
7. Kifayet’ül- Ehyar.